کلینیک گیاه پزشکی زرینه
وبلاگ تخصصی کلینیک گیاه پزشکی زرینه 88/1/15  
قالب وبلاگ

مقدمه :

سیب زمینی‌ها (Solanum Tuberosum) توبرکولهائی هستند که روی ساقه‌های زیر زمینی بعضی جنسهای سولانومها مخصوصا سولانوم توبروزوم ایجاد می‌شوند. این توبرکولها از زمانی که اسپانیولیها به کشورهای آمریکای جنوبی مانند پرو ، بولیوی و شیلی قدم نهادند شناخته شدند و در قرن شانزدهم کشورهای انگلستان ، هلند ، اسپانیا ، ایتالیا و فرانسه از توبرکولهایی که از آمریکا آورده شده بود سیب زمینی را بدست آوردند. در آن زمان به علت عقاید و نظرات خاصی که علیه کشت سیب زمینی وجود داشت کشت آن رونق چندانی نیافت ولی پس از تبلیغات و فعالیتهایی که از طرف شخصی به نام Parmentier صورت گرفت کشت آن رونق و توسعه                                             
یافت تا امروز که به پایه کنونی رسیده است

   تاريخچه و توسعه کشت سیب زمینی :

  سيب زمينی مهمترين ماده غذايی بشر در هزاره گذشته بوده است .

خواستگاه اصلی سيب زمينی ، کوههای آند واقع در آمريکای جنوبی و پايه غذای قوم اينکا بوده است .حدود 7000 سال پيش ، قبل از کشف قاره آمريکا ، سيب زمينی توسط کشاورزان کشف و کاشته شد . آنها تحت تأثير مقاومت ، قابليت نگهداری ، کيفيت خوب و ارزش غذايی سيب زمينی قرار گرفتند . آنچه در خاطرات روزانه کشورگشای اسپانيايی "پدروسيتزادلئون" در مورد سيب زمينی درسال 1553 ميلادی نوشته شده ، اولين  اطلاعات ثبت شده دراين باره می باشد . اين کشور گشای معروف طلا و نقره ای را که در جستجويش بود نيافت , ولی به سرعت مشتری اصلی بازار محلی سيب زمينی شد و چيزی نگذشت که سيب زمينی در کشتی های اسپانيايی ماده غذايی رايج شد . آنها متوجه شدند که ملوانانی که سيب زمينی می خورند مبتلا به بيماری اسکوروی ( کمبود ويتامين C ) نمی شوند .

برای انسان غربی سيب زمينی ناشناخته بود ، تا اينکه حدود اواخر سال 1537 ميلادی ، زمانيکه فاتحان اسپانيايی کشور پرو را فتح کردند (کشور پرو واقع در امريکای جنوبی ست) ؛ آنجا بود که برای اولين بار به سيب زمينی برخوردند و  حتی چندين سال بعد از آن ، حدود سال 1570 ميلادی سيب زمينی از راه اقيانوس اطلس به قاره اروپا وارد شد . با وجود  مرغوب و پرمحصول بودن غده سيب زمينی ، اسپانيايی ها در موارد محدودی از آن استفاده می کردند.در مستعمرات اسپانيا ، سيب زمينی دربين مردم طبقهی  پايين جامعه مصرف می شد . وقتی سيب زمينی به اروپا آورده شد به عنوان غذای بيماران بيمارستان مصرف می شد.  

تقريبا سه دهه طول کشيد تا سيب زمينی در سراسر اروپا گسترش يافت و حتی بعد از آن هم ،گياه شناسان غيرحرفه ای به خاطر حس کنجکاوی شان سيب زمينی را کشت نمودند.مخالفت ها بيشتر بدين دلايل : عادت غذايی نهادينه شده در مردم , معرفی سيب زمينی به عنوان غذای افراد تنگدست و فقير  ، و احتمالاً  از همه مهمتر به دليل  ارتباط آن با گياهان سمی بود . سيب زمينی از خانواده گياهان ـ نايت شيد ـ است و برگهای آن واقعاً سمی است . (تمامی گياهان متعلق به اين خانواده بسيار سمی هستند .)رنگ غده سيب زمينی بر اثر ماندن طولانی مدت در مقابل نور سبز رنگ خواهد شد . پوست سبز سيب زمينی حاوی ماده ای به نام سولانين است که طعم سيب زمينی را تلخ می کند و حتی باعث بيماری انسانمی گردد. چنين ايراداتی در اروپا يافته شده بود ولی هنوز فوايد سيب زمينی را کشف نکرده بودند .  اروپا تا دهه 1780 بايد صبر می کرد تا برتری سيب زمينی ثابت و در همه جا گسترش پيدا کند .بعضی از مورخين نوشته اند که "سر فرنسيس دريک " از سفرش به هند غربی ، مقداری سيب زمينی با خود به اروپا آورد که اگر چنين باشد احتمالاً اين سيب زمينی ها قسمتی از محموله کشتی های اسپانيايی بودنده اند که در جريان نبرد به غنيمت گرفته شده بودند . اين سيب زمينی ها به " سر والتر رايلی " داده شد که وی آنها را در املاک خود در ايرلند و ويرجينيا کشت نمود . و در همين زمان بود که  سيب زمينی( 1780 ميلادی ) به مردم ايرلند معرفی شد و مردم کشت اين ماده غذايی (که مختص افراد محروم جامعه بود) را پذيرفتند . اولين دليل پذيرفتن کشت اين ماده به دليل توانايی کشور ايرلند برای توليد مقدار فراوانی غذای مغذی بود و ثابت شد که محصولی ايده آل برای شرايط محيطی و آب و هوای ايرلند است . سيب زمينی بی شباهت به هيچ محصول اصلی ديگری ، حاوی بيشترين ويتامين های مورد نياز برای تغذيه بود . شايد مهمتر از آن اينکه ، سيب زمينی مواد مورد نياز برای تغذيه را فراهم می کند و احتمالاً اولين دليل رشد بی رويه جمعيت در اوايل دهه 1800 ، گسترش کشت سيب زمينی بود  .

مردم ايرلند در اواسط دهه  1800 آنقدر به سيب زمينی وابسته شده بودند که به طور متوسط هر نفر ،  ده عدد سيب زمينی در طول روز مصرف می کرد و هشتاد درصد کالری مورد نياز بدن خود را از سيب زمينی تامين می کردند ضمن آنکه از سيب زمينی برای تغذيه حيوانات نيز استفاده می شد . حيواناتی که گوشت ، شير و تخم مرغ مورد مصرف آنها را تأمين و جيره غذايی آنان را تکميل می کرد . اين اتکا به يک محصولِ غذايی خطرناک بود اما هيچ محصول غذايی ديگری تا آن زمان نتوانسته بود به اين اندازه قابل اطمينان باشد . 

زمانيکه به تدريج سيب زمينی در ايرلند از طبقه محروم تا طبقات بالاتر جامعه مورد قبول واقع می شد ، در فرانسه سيب زمينی باسياست مشخصی به مردم جامعه تحميل می شد. آنتون آگوستين پارمنته ، فوايد غذايی و ظرفيت بالای توليد سيب زمينی را نعمتی برای کشاورزان فرانسه می ديد . پارمنته داروساز و شيميدان بود و با فوايد سيب زمينی زمانيکه توسط دولت پروس در مدت جنگ های7ساله  ( 1763-1756 ) زندانی شده بود ،آشنا شد . در اين زمان سيب زمينی غذای اصلی پروسی ها بود . "فردريک کبير" حاکم پروس به مردم خود فرمان داد که برای مقابله با قحطی که اغلب در آن زمان اتفاق می افتاد سيب زمينی کشت کرده و مصرف کنند .  پارمنته آنقدر مجذوب  سيب زمينی شده بود که  اعلام نمود سيب زمينی بايد جزء اصلی رژيم غذايی فرانسه قرار گيرد .  او تصميم گرفت طرز فکر مردم فرانسه را عوض کرده و اين ماده غذايی را در فرانسه عمومی و فراگير کند .

پارمنته ، در حومه پاريس ، زمينی را که کِشتی در آن انجام نمی شد پيدا و در آن
شروع به کشت سيب زمينی نمود .

در طول روز يک نفر را برای مراقبت و نگهبانی می گماشت که اينکار باعث جلب توجه همسايگان به آن شده بود . بعدازظهرها  ، نگهبان تظاهر به استراحت کردن می نمود و مردم محلی به آنجا می آمدند تا ببينند اين برو و بيا برای چيست با اين ذهنيت ، که "اين گياه بايد گياهی ارزشمند باشد" که برای محافظت از آن نگهبان قرار داده شده ؛ بسياری از روستاييان تعدادی غده سيب زمينی ازنقاط مختلف زمين را بر داشته  و بلافاصله در مزارع شان کشت می نمودند .بدون شک اين اصرار و تلاش کشاورزان از روی حس کنجکاوی و آرزوی شان برای دستيابی به محصولی جديد و ارزشمند بود .او با زيرکی و برنامه ريزی سيب زمينی را به "لويی شانزدهم و ماری آنتوانت" معرفی کرد و غذاهای گوناگونی با اين ماده غذايی ارزشمند تهيه گرديد که در ابتدا مخصوص طبقه اشراف بود و طولی نکشيدکه عموم فرانسويان سيب زمينی را در برنامه غذايی خود وارد کردند .

خيلی زود سيب زمينی در سراسر اروپا مورد قبول قرار گرفت و به سرعت جای ساير مواد اصلی غذايی را گرفت زيرا محصولی قابل اطمينان تر از گندم بود . کشت سيب زمينی باعث تسريع در پيشرفت اصلاحات ارضی و همچنين افزايش رشد جمعيت در قرن های 17 و 18 ميلادی در اروپا بود . در نتيجه تعداد بيشتر و بيشتری از کشاورزان فقط به دليل تهيه غذای خود به کشاورزی اقتصادی و سودآوری روی آوردند و اين اصلاحات مِلکی که محرک اصلی آن سيب زمينی بود خود يک محرک کامل برای انقلاب صنعتی در اروپا شد .

مبدا و منشاء گیاهی :

منشاء ومبداء گیاهی احتمالی سیب زمینی را به S.Commersonii Dun که در برزیل و آرژانتین می‌روید و به S.Maglia بومی پرو و شیلی نسبت می‌دهند و S.Tuberosum یک جنس مشتق شده از گیاهان مذکور فوق است. هم اکنون نیز برای بدست آوردن انواع مرغوب‌تر سیب زمینی از طریق هیبریداسیون ، سولانومهای آمریکایی را مورد آزمایش و تحقیق قرار می‌دهند.

گیاه شناسی سیب زمینی :

سیب زمینی گیاهی علفی حامل غده است. این گیاه از بخشهای زیر تشکیل شده است :

الف) ساقه و برگ :ساقه های هوایی که ممکن است منشعب باشند،در برش عرضی عموما توخالی و سه گوش هستند . ساقه دارای بالهای مستقیم یا موج دار است . بخش تحتانی ساقه سفت و گرد است. برگ بالغ مرکب بوده، شامل دمبرگ با برگچه انتهایی، برگچه های جانبی ، برگچه های ثانویه و گاهی برگچه های ثالثه می باشند .

اگر ساقه مستقیما از غده بذری به وجور آید به آن ساقه اصلی گویند . انشعابات جانبی تحتانی که از ساقه اصلی حاصل شده است را ساقه های ثانویه گویند .

جدای از انشعابات جانبی ، یک ساقه سیب زمینی ممکن است در طول رشد خود چندین بار تولی انشعابات انتهایی نماید.

ب) ریشه :

بوته های رشد یافته از بذرهای حقیقی ، یک ریشه راست و باریک توسعه می دهند که از آن انشعابات جانبی به وجود می آید . بوته های رشد یافته ازغده در گره های ساقه زیر زمینی و استولون ، تولید ریشه های نابجا می کنند . درسیب زمینی ریشه ها عموما کم عمق هستند ( اغلب به عمق 40 تا 50 سانتی متر ) اما اگر لایه های غیر قابل نفوذ یا تغییر یک مرتبه خاک از یک نوع به نوع دیگر درپروفیل خاک وجود نداشته باشد ، عمق ریشه ممکن است تا یک متر برسد .  

ج) غده :

غده را می توان به عنوان بخشی از ساقه در نظر گرفت که برای ذخیره سازی مواد غذایی و تولید مثل سازش یافته است . گاهی در کنار برگهای ساقه غده های هوایی تشکیل می شود . این امر زمانی رخ می دهد که تولید مواد غذایی توسط ساقه و برگ ادامه داشته باشد، ولی انتقال فراورده های آسیمیلاسیون به غده ها متوقف شده باشد . این توقف انتقال ممکن است دراثر صدمات مکانیکی یا هجوم یک قارچ به قسمت تحتانی ساقه ایجاد شود .غده راهمچنین می توان یک استولون متوقف شده در نظر گرفت .

د) نیش :

تعداد نیش (چشم ) در یک غده به طور قابل ملاحظه ای بسته به عواملی چون واریته ، اندازه غده و شرایط رشد متغیر است .

غلاف در برگیرنده جوانه ها در چشم ، بقایای یک برگ است . نیش، در واقع کنار یک برگ روی بخشی از یک ساقه واقع شده است . در بسیاری از موارد ،جوانه اصلی در بخش میانی چشم قرار می گیرد و در هر طرف آن جوانه ای دیگروجود دارد که غالبا این جوانه ها توسط کوشت غده تفکیک شده اند . این جوانه های کناری را ممکن است به عنوان پایین ترین جوانه های جانبی یک نیش در نظر گرفت ، که در اثر رشد غده از هم جدا شده اند .

نیش اصلی نیز حامل جوانه های جانبی است که میتوانند ساقه های جانبی یا استولون به وجود آورند .

آماده سازی زمین :

زمینی که عاری از هرگونه ریشه علف هرز باشد، به عنوان زمینی ایده آل برای کشت سیب زمینی محسوب می شود. البته زمان مناسب برای کاشت را هم نباید از دست داد و معمولاً قبل از آغاز اردیبهشت باید کشت سیب زمینی صورت گرفته باشد. معمولاً قبل از کاشت، سه دفعه شخم زدن، به همراه صاف کردن و غلتک کشیدن خاک ضروری به نظر می رسد.
سپس سوراخ هایی در زمین ایجاد می کنند، مثل زمانی که می خواهند شلغم بکارند. بعد کود می ریزند، البته نباید از کود بیش از اندازه استفاده نمود. سپس تکه های سیب زمینی را در قسمت بالای کود قرار می دهند. سوراخ ها را پشت و رو می کنند تا روی سوراخ ها و تکه ها پوشیده شود. سپس روی سوراخ ها را صاف می نمایند.

کشت سیب زمینی :

سولانوم توبروزوم گیاهی است پایا با برگهای متناوب ، مرکب و تکثیر آن از طریق کاشتن توبرکولها و یا قسمتهایی از توبرکول که دارای جوانه است صورت می‌گیرد. کشت این گیاه بیشتر در زمینهای شنی انجام می‌شود. توبرکولها را باید بدون آنکه روی یکدیگر انبار شوند در محل خشک و تاریک نگهداری کرد. خیساندن توبر کول در آب جوشان و بعد پاشیدن مقداری گرد آهک روی آنها و همچنین خیساندن آنها در آب نمک‌دار از جوانه زدن سیب زمینی جلوگیری می‌کند و یا آن را به تاخیر می‌اندازد. همچنین خیساندن توبر کولها در یک محلول دو درصد نفتالن- استات دو پتاسیم یا گذاشتن آنها در مجاورت بخارهای نفتالن- استات دو متیل موجب جلوگیری از جوانه زدن میشود .

سیب زمینی در مقابل سرما و یخ زدگی حساس است و یخ زدگی موجب می‌شود که ذخایر نشاسته‌های سیب زمینی قندی شده و به سیب زمینی یک مزه قندی و شیرین بدهد. آغاز جوانه زدن سیب زمینی توام با پیدا شدن رنگ سبز و افزایش مقدار سولانین در توبرکول است. شکل ظاهری سیب زمینی را ، توسعه زیاد و قابل توجه پارانشیم پوستی و مخصوصا ناحیه مغز که پر از آمیدن است بوجود آورده است. پوسته خاکستری رنگ خارجی سیب زمینی همان سوبر و حفره های موجود در روی سطح سیب زمینی یا چشمهای سیب زمینی محل جوانه ها است.
کشت سیب زمینی مورد تهدید آفتهای متعددی قرار می‌گیرد که از آنجمله می‌توان Phytophora Infestana ، Dorylore ، مواد پوسیدنی خشک یا مرطوب و ویروسهای فیلتران ، بیماریهای Mosaique و پیچ خوردگی را نام برد و بنابراین نکته مهم در کشت سیب زمینی پیدا کردن و کشت نژادهایی است که بتوانند در مقابل این آفتها مقاومت کنند.

کشت مکرر توبرکول سیب زمینی موجب فساد گیاه می‌شود و باید گاهگاه از گیاهان تازه‌تر و نسلهای جدیدتری استفاده کرد.

 

 از طرف دیگر استفاده از سیب زمینیهای دست چین و انتخاب شده نیز کافی نیست برای رفع این اشکال دو راه حل پیشنهاد شده است.

راه حل اول کشت گیاه از دانه های هیبرید است. انواع سیب زمینیهایی که تاکنون شناخته شده‌اند از نظر Genotypique باهم اختلاف زیاد دارند و بر حسب شرایط متعدد ، دی ، تری ، تتراپلوئید و پلوئیدهای دیگر می‌باشند، در این میان فقط جنسهای Tetraploide بارور هستند. در سال 1925 تا 1935 هیئتهایی از کشورهای روسیه و آلمان در آمریکای جنوبی به مطالعه جنسها و گونه‌های مختلفی که در این سرزمین وجود داشت پرداختند و هیبریداسیونهای متعددی به منظور تهیه دانه‌هایی که برای کشت گیاه مورد استفاده واقع شود صورت گرفت. Magrou راه دیگری برای اجرای این منظور انتخاب کرد و طبق آزمایشهایی که قبلا انجام داده بود در بعضی از نواحی پیرنه گونه‌هایی را که توبرکول تولید نمی‌کردند کاشت و ملاحظه نمود که وقتی این گونه‌ها در کنار تاجریزی کاشته شده باشند ایجاد توبرکول می‌کنند.
همین حالت در گونه‌هایی که در نواحی کوهستانی و نقاطی که گیاهان آن مقدار زیادی Mycorhize دارند مشاهده شده است. از طرف دیگر Magrou توانسته است از ریشه گونه‌های جوان گیاه در محیطی که بطور مصنوعی مقداری گلوکز یا گلیسیرین به آن اضافه شده (مخصوصا در تاریکی) توبرکولهای کوچکی بدست آورد. این توبرکولها ، توبرکولهای اولیه هستند که اگر آنها را به نقطه دیگری که زمین آن دارای مقدار زیادی میکوریز باشد انتقال و کشت دهیم توبرکولهای ثانویه ایجاد می‌کنند که درشت هستند.                                                        .                                                                                
 روش های پرورش گیاه سیب زمینی:

زمینی که سیب زمینی را در آن می کارند، باید به عمق 300 میلی متر گود شود، البته اگر خاک اجازه دهد. سپس باید سوراخی به عمق 150میلی متر درست شود و داخل آن فضله اسب بریزند (تقریباً به قطر 75 میلی متر). قطر این سوراخ هم نباید از 300 میلی متر بیشتر باشد. روی این کود حیوانی، سیب زمینی ها را می کارند. روی آنها هم باید کمی کود پاشید و سپس خاک را زیر و رو می کنند. البته باید دقت شود که سیب زمینی های کاشته شده با هم 16 اینج فاصله داشته باشند. زمانی که جوانه سیب زمینی ظاهر شد، باید در اطراف آنها با کمک بیل، مقداری گِل قرار دهند. اگر گِل روی این جوانه ها را هم بگیرد، آنها را از آسیب ناشی از یخ زدگی محافظت می کند. برای این جوانه ها باید میزان زیادی گل فراهم نمود و کسی که این کار را انجام می دهد، نباید گل را بالای گیاه یا روی پشته ای که اطراف گیاه ایجاد شده بریزد. چون هرچه خاک سبکتر باشد، سیب زمینی فضای بیشتری برای رشد خواهد داشت.
عوامل موثر در عملکرد سیب زمینی :

1.    سلامت بذرو اندازه غده بذری .

2.    انتخاب و ضد عفونی انبار .

3.    جابه جایی بذر.

4.    .تراکم ومیزان بذر مصرفی

5.    نوع خاک و نیازهای خاکی .

6.    تاثیر عوامل محیطی .

7.    تاثیرعناصر غذایی مختلف .

8.    کود دهی و آبیاری .

9.    آفات و بیماریها و علف های هرز.

 

انتخاب بذر:

   با خرید بذر گواهی شده میتوانید مطمئن باشید که اینگونه بذور از نظر خلوص رقم، بازرسی مزارع و درصد مجاز آلودگی مطابق با ضوابط مقرر میباشد. استفاده از محصول سال قبل و یا سیب زمینی های وازده و خارج از اندازه ممکن است باعث گرفتاری شود.

در مورد سابقه خانوادگی بذری که قصدخرید آن را دارید سوال کنید، منشاء آن از کجا بوده، نسل چندم است، چه کسی آن را تکثیر کرده و غیره . در صورتی که این بذر در مناطق گرمسیر بصورت زمستانه کشت شده از نتیجه آن کشت کسب اطلاع نمایید.

در صورت امکان از مزرعه تولید کننده ای که احتمال خرید بذر از او را میدهید بازدید کنید و به ظاهر مزرعه و امکانات انبارداری توجه خاص مبذول نمائید.

بذور باید در محلی تاریک با جریان هوای بسیار خوب ورطوبت بالا نگهداری شوند، اما دقت کنید که قطرات آب روی بذور تشکیل نشده باشد.ظاهرا هیچگونه بیماری مشاهده نشود و جوانه های بلند نیز ایجاد نشده باشد.

سلامت بذرو اندازه غده بذری :

سلامت بذر از طریق عاری بودن از آفات خطرناک و بیماریها وعلف های هرزو همچنین جوانه دار بودن بذر در موقع کاشت در نظر گرفته میشود.اندازه غده بذری در عمل معمولا 80-350 کیلوگرم میباشد ولی استفاده از غده های بذری کوچکتر و بزرگتر در مناطق معینی متداول است به طور کلی مشروط بر حصول تراکم مطلوب ساقه،استفاده از غده بذری کوچک و بزرگ نتایج مشابهی تولید میکند

در غده بذری کوچکتراین موارد مشاهده میشود

1.    تعداد نیش بیشتری در هر کیلوگرم غده

2.    دشواری بیشتر در رسیدن به تراکم بوته بالا

3.    تعداد کمتر ساقه در بوته میتواند به توزیع بهتر ساقه منجر شود

4.    دیرتر سبز شدن

5.    اگر در شرایط نامساعد خاک کشت شود سبز ضعیف است

6.    اگر در اول فصل رشد صدمه ببیند جبران آن مشکل است

در غده بذری بزرگتر:

1.    تعداد معدود تر نیش در هر کیلوگرم غده است

2.    حصول تراکم بوته بالا آسانتر است

3.    تعداد بیشتر ساقه در بوته،میتواند به توزیع نامناسب ساقه ها منجر شود.

4.    زودتر سبز میشود.

5.    اگر در شرایط نامساعد خاک کشت شود، سبزبهتر است.

6.    اگر در اول فصل رشد آسیب ببیند جبران آن آسانتر است.

بذر تنها یکی از عوامل موثر بر عملکرد است:  با نزدیک شدن بهار باید بفکر کشت فصل آینده بود. همه میدانند  که برای حد اکثر کردن عملکرد باید حتما  با بذر خوب شروع کرد . اما بذر خوب چیست و چه نقشی در عملکرد نهائی بازی میکند؟ میتوان یک فهرست بلند بالا از خصوصیات یک بذر خوب ارائه داد ولی حتی اگر شما بتوانید این بذر ایده آل را  تهیه کنید (که احتمالش بسیار کم است) باز هم نمیشود اطمینان داشت که به عملکرد دلخواه دست پیدا  خواهیدکرد. زیرا عملکرد سیب زمینی  به عوامل زیادی بستگی دارد که نمیشود آنها را تنها به یک عامل مربوط دانست.  برای اینکه تفاوت عملکرد از نظر آماری معنی دار باشد باید لااقل 10 در صد تفاوت عملکرد در اثر تغییر یک عامل بوجود بیاید تا بتوان  با اطمینان 95% گفت که این تفاوت بواسطه آن تغییر بوده. عوامل موثر شامل سن فزیولوژیکی بذر ،  در صد خرابی بذر درخاک ، فاصله بین دو بذر ، تعداد بوته های سبز نشده  ، عمق کشت ، دمای خاک در زمان کشت و خیلی عوامل دیگر هستند.

همه قبول داریم که یک تولید کننده باید از بذر با کیفیت بالا استفاده کند . سوالی که خیلی ها مطرح میکنند در مورد تاثیر ویروس ها در عملکرد سیب زمینی است. مخصوصا ویروس Y   که به ویروس موزائیک هم مشهور است و بیشترین تاثیر منفی را روی عملکرد سیب زمینی دارد . باید گفت که ویروس Y  از طریق بذر منتقل میشود ولی در سطوح آلودگی پائین کمترین تاثیر را روی عملکرد دارد . حتی بوته هائی که در دوره رشد به این ویروس مبتلا میشوند مشکل کاهش عملکرد ندارند. آزمایش هائی که اخیرا در دانشگاه آیداهو  انجام شده نشان داده است که برای مزرعه ای که 10% آلودگی به این ویروس داشته فقط یک تن در هکتار کاهش عملکرد مشاهده شده .  بنابر این مقدار کمی از این ویروس که میتواند در بذر های گواهی شده هم باشد تاثیر بسیار کمی ، شاید  در حد قابل اغماض روی عملکرد نهائی دارد. عامل دیگری که به بذر ارتباط دارد مقدار خرابی و گندیدگی غد ه های بذری  در خاک است  که میتواند باعث کاهش بلقوه عملکرد باشد. اما در صورتیکه بذر گواهی شده مورد استفاده قرارگرفته و با روش های صحیح قبل از کاشت و یا در حین کاشت ضدعفونی شود نباید نگران خرابی و گندیدگی غده های بذری در خاک بود و باید بخاطر داشت که گیاه سیب زمینی تا حد زیادی  قدرت جبران  بوته های سبز نشده را دارد.

در زمان کاشت باید دقت کرد که غده بذری در عمق مناسب کاشته شود .البته اندازه بذر و دمای خاک در زمان کشت هم در عملکرد موثر است.  پس از سبز شدن بوته ها اگر دیده شد که تعدادکمی از بوته ها سبز نشده اند نباید وحشت زده شد ولی باید در نظر داشت که هر چقدر فاصله غده های بذری زیاد تر بشود به همان نسبت عملکرد و سایز مطلوب کاهش خواهد یافت.

متاسفانه با تمام تلاش هائی که کشاورزان میکنند از قبیل تهیه بهترین غده بذری و کاشت دقیق و کنترل آفات و کود دهی مناسب و آبیاری صحیح بازهم شرایط اقلیمی نقش تعیین کننده ای در میزان عملکرد سالیانه دارد.  سیب زمینی اصولا در هوای گرم خوب عمل نمیکند و تعداد روز های گرم در طول دوره رشد تاثیر به سزائی در عملکرد این محصول دارد.بنا بر این عملکرد نهائی به عوامل زیادی بستگی دارد و نمیتوان  به سادگی هر گونه افزایش و یا کاهش در عملکرد را تنها به یک عامل مرتبط دانست.

ضد عفونی ا نبار:

پس از تمیزکاری ابتدایی، جعبه های انبار و کف و دیوارها را با آب و صابون با فشاربالا شستشو داده وآب بکشید. پس ازاین کارضدعفونی را آغاز کنید.ماده ضدعفونی کننده باید لااقل به مدت 10 دقیقه در تماس با سطوح ضدعفونی شونده بماند تا اثر کامل داشته باشد.

میتوان از بعضی از مواد کف ساز همراه با ضد عفونی کننده استفاده کرد .

درجه حرارت بخار در نقطه تماس با سطح ضدعفونی شونده باید بالاتر از 65 درجه سانتیگراد باشد.

زمان تماس 5 ثانیه برای سطوح آلوده به باکتری مرطوب و 20 ثانیه برای سطوح آلوده به باکتری خشک شده است .

ضدعفونی با بخار بیشتر برای ماشین آلات که سطوح کوچکتری دارند مناسب است . به هر جهت پس از هر گونه ضدعفونی محل را آب بکشید .

جابجائی بذر

انبار و یا جعبه های جداگانه ای باید برای بذرهای خریداری شده در نظر بگیرید . در صورت امکان بذرهای مختلف را جداگانه انبار کنید.

از ضربه زدن به بذر حتی الامکان خودداری کنید، زیرا هر گونه خراش یا پارگی در پوست راه ورود بیماری را می گشاید.ضربه دیدگی بذر ضمن جابجائی عامل اصلی بدی عملکرد در مزرعه است .

اگر میخواهید غده ها را برش داده و کشت نمائید، بذر را 3 تا 5 روز قبل از بریدن گرم کنید، حدود 10 درجه سانتیگرادو سپس اقدام به برش و ضدعفونی نمائید.

روشی که در چند سال اخیر آزمایش شده و تاثیر مثبت داشته استفاده از مخلوط دو قسمت آهک و یک قسمت سیمان است که سطح برش خورده غده را به این مخلوط زده و رطوبت غده در سطح برش خورده مقدار لازم از این پودر را به خود میگیردو در زمان کوتاهی لایه ای محافظ برای قطعه بذری تشکیل میدهد.

تراکم و میزان بذر مطلوب :  

تراکم بوته بر کل عملکرد و متوسط اندازه غده اثر میگذارد. با افزایش تراکم بوته عملکرد بالا میرود ولی متوسط اندازه غده کاهش میابد . افزایش عملکرد در تراکم بالاتر به دلایل زیر است .

زمین زودتر از برگهای سبز پوشیده میشود( در زمان زودتری از فصل رشد نور  بیشتری جذب شده و برای آسیمیلاسیون مورد استفاده قرار میگیرد ).

انشعابات جانبی کمتری به وجود می آید .

رشد غده زودتر شروع میشود.

بسته به هدف از محصول میزان بذر متفاوتی مورد نیاز است .

عملکرد کم در مقایسه باعملکرد بالا به تراکم پایین نیاز دارد ، هر چه غده بذری از نظر تولید ساقه ضعیفتر باشد ، باید میزان بذر بیشتری کشت شود

اگر از غده های بذری بزرگ برای کاشت استفاده شود ، میزان بذر باید افزایش یابد.

تراکم بوته بر کیفیت غده نیز اثر دارد . در تراکم بوته پایین غده های خیلی بزرگ به دست می آید این حالت ممکن است موجب توخالی شدن، ایجادترک، وبدشکلی غده ها شود. امکان وقوع رشد ثانویه نیز بیشتر است . 

 

نوع خاک و نیازهای خاکی :

گیاه سیب زمینی قادراست در طیف وسیعی از انواع خاک با موفقیت رشد کند ولی در خاکهای شنی لومی ، سیلتی لومی، تورب و هوموسی موفقیت بیشتری دارد.

خاک باید سست، ترد، عمیق و زهکشی شده باشد و ذخیره خوبی نیز از مواد آلی داشته باشد . خاکهای رسی با داشتن زهکش ضعیف باعث تولید غده های بدشکل خواهند شد، همچنین خاکهای شنی به سرعت آب خود را از دست می دهند و در نتیجه باعث مرگ زودهنگام گیاه میشوند.

PH مناسب خاک برای رشدسیب زمینی 5 تا 5/6 میباشد . اما در صورت لزوم برای کاهش میزان بیماری زخم شدگی در پوست غده ها pHخاک را میتوان تا 5-8/4کاهش داد .

سله بستن سطح خاک میتواند اثرات نا مطلوبی در بر داشته باشد ، چرا که در سرمای بهار هنگامی که جوانه زنی به آهستگی صورت میگیرد بارشهای شدید در این فصل میتواند با مسدود کردن خلل و فرج سطح خاک مانع خروج جوانه ها از خاک شود . در این صورت سله شکنی برای خروج جوانه ها از خاک ضرورت دارد.

تاثیر عوامل محیطی :

1.    رطوبت

2.    دما

3.    شدت نور

هر کدام از این سه مورد به نحوی بر روی عملکرد سیب زمینی تا ثیر می گذارند که به طور خلاصه به بررسی هرکدام از این موارد می پردازیم

رطوبت:

گیاه سیب زمینی به خشکی حساس بوده و به وجود رطوبت کافی در خاک طی تمام دوره رشد نیازمند میباشد . بالاترین دوره حساسیت به خشکی زمانی است که غده در حال رشد سریع است .

مقدار زیاد آب میتواند موجب کمبود اکسیژن و پوسیدگی غده های بذری شود .

میزان زیاد آب در طول دوره سبز شدن تا شروع رشدغده دهی به تولید یک سیستم ریشه ای سطحی منجر میشود بنابراین آبیاری بیش از حد در این دوره زیانبار است

در مرحله رشد غده ، گیاه برای دستیابی به عملکرد بالا با آب زیادی نیاز دارد . حصول عملکرد مطلوب تنها در صورتی امکان پذیر است که غلظت co2 در بافت برگ در اثرمقاومت روزنه ای کاهش نیابد.

کمبود آب میتواند به طور مستقیم و غیر مستقیم بر میزان آسیمیلاسیون خالص اثر بگذارد.در ضمن پیر شدن زود هنگام برگ دوره رشد را کاهش میدهد

کمبود آب نه تنها عملکرد غده ، بلکه کیفیت آن را نیزکاهش میدهد

تامین نامنظم آب به رشد نامنظم غده منتهی خواهد شد که ممکن است موجب تشکیل غده های بدشکل و ایجاد ترک بر روی غده ها گردد .

میزان اب مورد نیاز سیب زمینی بسته به میزان کود مصرفی ، نوع خاک ، دما ، وزش باد ، تراکم بوته و ساقه و روشهای زراعی و همچنین طول دوره رشد بستگی دارد . 

دما:در دمای بالا میزان تنفس از میزان فتوسنتز بالاتر میرود این مساله باعث کندی جذب نشاسته در راس استولون میشود . در دماهای پایین تر غلظت کربوهیدرات انتقال یافته به راس استولون افزایش می یابد.

به طور کلی بیشترین مقدار محصول هنگامی حاصل میشود که میانگین دمای روزانه 21 درجه سانتیگراد باشد .

اگر چه سیب زمینی محصول فصول خنک سال میباشد ، ولی این گیاه نسبت به سرمای شدید و یخبندان به شدت حساس است و در دمای 2- درجه غده یخ میزند و کاملا از رشد باز می ایستد.

دمای بالا باعث رشد ثانویه ، سیاه شدن بخش داخلی غده ، و نکروزه شدن ناشی از حرارت  میشود .

در فصول رشدی که دمای هوا بیش از 30 روز بیش از 35 باشد رشد غده (عملکرد ) و کیفیت محصول به شدت کاهش می یابد .

شدت نور :

در شدت های کمتر نوررشد شاخ و برگ تحریک میشود و رشد غده به تاخیر می افتد اما در شدت های بالا تر نور، غده دهی زودتر آغاز میشود ، غده های تولید شده وزن خشک بالاتری خواهند داشت و عملکرد تولید بالاتر است .

در شدت های بسیار بالای نور ، گیاه زودتر از بین میرود و به همین دلیل وزن غده ها کاهش می یابد . از این رو اختلاف شدت نور در مناطق مرتفع و پست ممکن است بر رشد موثر باشد.

 تاثیر عناصر غذایی مختلف وعلائم کمبود آنها :

سيب زميني از محصولاتي است که ضمن نياز شديد به عناصر ماکرو ، به عناصر ميکرو نيز احتياج داشته و کمبود آنها شديداً باعث کاهش محصول و کيفيت آن مي گردد .

 نيتروژن(N) :

نيتروژن کافی در حضور P و K به ميزان کافي، مريستم های انتهايی و جانبی را تحريک و از اينرو نمو برگ را افزايش مي دهد. نيتروژن کافی بايد در طي رشد سريع گياه و غده سازی وجود داشته باشد. با رشد گياه، نياز به نيتروژن افزايش مي يابد، زيرا نيتروژن از برگ های تحتانی به برگ های فوقانی مي رسد و مقدار زيادی از آن در نهايت به غده ها انتقال مي يابد.

 مقدار ازت لازم براي زراعت سيب زميني بسته به هدف از محصول و خاک از 100 تا 200 کيلوگرم در هکتار متغير است. مصرف بيش از حد ازت، رشد شاخ و برگ را تحريک کرده و تشکيل غده را به تأخير می اندازد.

 زراعتی که ازت بيشری دريافت کرده، ديرتر از زراعتی که مقدار کمتری ازت دریافت کرده است ، میرسد گياهانی که دچار کمبود نيتروژن هستند غالباً کلروزی و دارای رشد آهسته راست هستند و برگ هايی کوچک، راست و به رنگ سبز روشن دارند. ازت به رشد رويشي کمک کرده و در توسعه غده ها نقش دارد . کمبود آن باعث کوتولگي گياه و کوچک ماندن برگها مي شود .

فسفر(p):فسفر در مراحل اوليه رشد گياه و سپس در غده سازی ضروری است. کمبود فسفر در اوايل فصل رشد، سبب تأخير رشد قسمتهای انتهايی شده و بوته ها کوچک، دوکی شکل و قدری سفت می شوند. چون ممکن است فسفر ميزان آلودگی ويروسی را کاهش دهد، ميزان نسبتاً زيادی فسفر به زراعت سيب زمينی داده می شود.

ميزان مصرف فسفر اغلب 100 کيلوگرم در هکتار است ولی در خاکهای تثبيت کننده فسفر به مقدار بسيار بيشتری فسفر نياز است. کمبود فسفر در انواع خاکها رخ می دهد: خاکهای آهکی، پيت (توربی) ، خاکهای سبک با ميزان فسفر اولیه پايين و خاکهای سنگينی که فسفر در آنها تثبيت مي شود. فسفر مقاومت گياه را در برابر تنشهاي محيطي افزايش داده به تشکيل نشاسته کمک مي کند و باعث کاهش آسيب پذيري غده ها در هنگام برداشت مکانيکي و حمل و نقل مي شود . در صورت کمبود ، لبه هاي برگ دچار سوختگي شده و نقاط قهوه اي يا برنزي داخلي غده هاي به وجود مي ايد

پتاسيم (k):

پتاسيم براي رشد طبيعي گياه ضروری است و در گياه تحرک بسيار دارد. ظهور زود رس شاخ و برگ که به شکلی غير عادی سبز تيره، سبز آبی فام و براق است، علامت قابل اطمينان کمبود پتاسيم است. همچنين وقتی که کمبود پتاسيم شديد است نمو ريشه ها ضعيف و استولون ها کوتاه مي شوند. اندازه غده و بازده محصول کاهش می يابد. در خاکهای سبک، ماسه اي وتوربی که به آسانی شسته می شوند، کمبود پتاسيم بسيار متداول است. پتاسيم قابل تبادل بايد بيش از kg/ha 200 در cm ۲۰ بالايی خاک باشد.در استفاده از کود های شيميايي بايد توجه کرد که ترکيب شيميايی اين مواد نيز نقشی حساس را ايفا مي کنند، به عنوان مثال استفاده از سولفات پتاسيم نسبت به استفاده از کلريد پتاسيم باعث مشکلات کمتری در کيفيت غده مي گردد. همچنين ممکن است با آهک دهی به خاک به دليل رقابتی که بين K+ و Ca+ برای جذب توسط ريشه صورت گيرد، علائم کمبود پتاسيم در گياه مشاهده گردد. پتاسيم باعث افزايش نشاسته و کيفيت آن مي گردد . از سياه شدن غده ها در مجاورت هوا جلوگيري نموده ، سبب خوش رنگي سيب زميني مي شود . مقاومت گياه را نسبت به بيماريهاي قارچي افزايش مي دهد .

منگنز (Mn) :نقش کاتاليزور را بر عهده دارد و به ساخت کلروفيل کمک مي کند . در صورت کمبود نقاط مشخص سياه و قهوه اي روي برگهاي جوان ظاهر مي شود و عمدتاً با زردي بين رگبرگها همراه است . پوسته بندي غده ضعيف مي شود و در هنگام برداشت غده ها آسيب مي بيند .

بر (B) :

 باعث تقسيم سلولهاي بافت مريستمي شده و به تشکيل قند و مواد هيدروکربنه کمک مي کند و سنتز پروتئين را افزايش داده و مقاومت گياه را نسبت به سرما و بيماريها زياد مي کند . کمبود بر در سيب زميني باعث آبکي و بي مزه شدن آن شده و کيفيت را کاهش مي دهد . غده ها کوچک مانده و داخل آن قهوه اي مي شود . برگها ضخيم شده و حاشيه آنها به سمت بالا پيچيده مي شود

روي (zn) : در تشکيل هورمونهاي گياهي نقش داشته و در صورت کمبود برگهاي جوان به صورت فنجاني در مي آيند که اصطلاحاً به آن بيماري برگ سرخسي گفته مي شود و باعث کاهش رشد گياه و آفت محصول مي گردد .

طبق جدول زیر برخی ازعناصر بر روی کیفیت و کمیت برخی از خصوصیات سیب زمینی تا ثیر میگذارد.

 

انبارداری

پوست

کیفیت غده

تعداد غده

اندازه غده

عناصر

 

 

O

 

O

ازت

 

 

O

O

O

فسفر

O

 

O

O

O

پتاسیم

O

O

O

 

 

کلسیم

 

O

O

 

O

منیزیم

 

O

 

 

 

گوگرد

 

O

O

 

O

منگنز

O

O

O

 

O

بور

 

O

O

 

 

روی

کود دهی :

سيب زمينی به مصرف کود های دامی و شيميايی بخوبی واکنش نشان می دهد. بکار گيری کود دامی نه تنها باعث تأمين مقاديری ازت، فسفر و پتاسيم می شود، بلکه باعث بهبود ويژگيهای بستر بذر و حفظ رطوبت خاک نيز می شود. هوموس ساختمان خاکهای سنگين را بهبود می بخشد، در حاليکه قدرت نگهداری رطوبت را در خاکهای سبک افزايش مي دهد .

وقتی خاک بهبود داده میشود ،میزان کود را باید بر مبنای درجه بهبود خاک تنظیم کرد.

آبیاری :کل مقدار آبی که برای تولید مطلوب سیب زمینی مورد نیاز است به تبخیر و تعرق و طول دوره رشد بستگی دارد.

مقدار آب قابل استفاده برای سیب زمینی به نوع خاک ، عمق ریشه، و آب زیرزمینی بستگی دارد .

به منظور رشد ریشه و تغذیه نبات ، اطراف غده ها همیشه باید مرطوب باشد و مقدار آب بر اساس نقطه ظرفیت حد مزرعه ای محاسبه و از غرقاب شدن مزرعه اجتناب نمود.

سیب زمینی به شوری و مقدار برموجود در آب آبیاری حساس بوده و Phمناسب خاک برای کشت غده بین (7-5) بوده که اپتیمم آن 5/5 یعنی اسیدی ضعیف می باشد.

برای جلوگیری از پوکی مغز غده سیب زمینی و ترک خوردگی در مناطق گرم و مواقع خشکی باید بوته ها را منظم آبیاری نمود .

در نقاطی که کشت غده در درجه حرارت بالا در اوایل شهریور در نقاط گرمسیر کشت میشود توصیه میشود آبیاری بیشتر در هوای گرم و خشک صورت گیرد تا از نرم و له شدن غده ها جلوگیری شود .

آفات سیب زمینی :

 برخی ازآفات سیب زمینی عبارتند از :

1.    شته ها

2.    تریپس ها

3.    زنجیرکها

4.    کنه ها

5.    بید سیب زمینی

 

شته ها :

باعث از بین رفتن تمام محصول می شود ، این آفت بیشتر در پشت برگ ها نمایان می شود .

جهت کنترل طبیعی میتوان از کفشدوزک استفاده کرد هر کفشدوزک قادر است در روز تا 400 شته را شکار کند . )  شکل 1 )

 در صورت طغیان می توان از حشره کش های کم دوام با دوره اثر دو تا سه روزه استفاده نمود .

)  شکل 1 )

تریپس :آفتی است که در شرایط آب و هوایی مناسب اواسط تا اواخر بهار روی برگ های پیاز و بعضی از گیاهان مثل توتون ، گوجه فرنگی ، کلم و چغندر قند وسیب زمینی فعالیت می کند .

خسارت زیادی وارد نمی کند البته اگر تعداد آن زیاد شود خطر ناک است .  ( شکل 3 )                                     

در صورت استفاده از سم باید دقت شود که دوره اثر سم از برداشت از بین رفته باشد

                                  ( شکل 3 )                                                                         

کنه :

در پشت برگ زندگی می کند ودر صورت زیاد بودن گل خانه از بار دهی باز می ماند جهت کنترل می توان ازسموم کم دوام تخم کش و کنه کش استفاده نمود . ( شکل 4 ) 

 ولی چنانچه در مراحل اولیه آلودگی باشد می توان از کنه شکارگر فیتوزئولوس پرسی میلیس استفاده نمود .  ( شکل 4 ) 

  زنجرک ها :

این حشره یکی از آفات مهم سیب زمینی در مناطق مختلف تولید سیب زمینی در دنیا و ایران است آثار اولیه تغذیه زنجره از برگهای سیب زمینی پیچیدگی برگها و کم رنگ شدن رگبرگها و بروز لکه های کوچک می باشد.به دنبال آن لکه های چند ضلعی سوخته در نوک برگهای آلوده ایجاد می گردد. ( شکل 5 )

جنس اصلی خسارت زننده در مزارع سیب زمینی Empoasca، با گونه های متعدد وشایع ترین گونه Empoasca decipiens paoli میباشد.

                              ( شکل 5 )

                                        

بید سیب زمینی :

 بید سیب زمینی یکی از محصولات کشاورزی بسیار مهم در دنیا و کشور ما می باشد. در حال حاضر سیب زمینی در اکثر استانهای کشور کشت می شود و به دلیل کشت ارقام پرمحصول و رسیدگی های بهتر در سالهای اخیر، عملکرد این محصول در هکتار بالارفته است و در صورتی که تولیدکنندگان این محصول به توصیه مروجین کشاورزی عمل کنند عملکرد تولید در هکتار  افزایش یافته و نهایتاً علاوه بر تامین نیازهای داخلی با صدور سیبب زمینی مرغوب به خارج از کشور درآمد بیشتری عاید آنان خواهد شد. ( شکل 6 )  

معمولاً بوته و غده سیب زمینی دارای آفاتی است که در طول دوره رشد گیاه به آن آسیب رسانده و در نهایت  مقدار محصول را پائین می آورند. یکی از این آفات که متاسفانه از سال 64 برای اولین بار در کرج مشاهده گردید، بید سیب زمینی می باشد. این آفت از مهمترین آفات سیب زمینی در دنیا بوده و در اکثر کشورهای دنیا انتشار دارد. این حشره بوته سیب زمینی را در مزرعه آلوده نموده و در آخر فصل از طریق انتقال غده های آلوده به تخم یا کرم به انبار موجب می شود که در طول فصل زمستان چنانچه انبار نسبتاً گرم باشد به زاد و ولد خود ادامه می دهد و در نتیجه خسارت زیادی به غده ها در انبار وارد می سازد. بنابراین جا دارد که تولیدکنندگان سیب زمینی این آفت را به خوبی شناخته و درصدد مبارزه با آن باشند تا محصولی که با این همه زحمت تهیه می شود به وسیله این آفت موذی از بین نرود.

                    ( شکل 6 )                                          

 

                                   

 

بیماری های سیب زمینی :

برخی از بیماری های سیب زمینی عبارتند از :

1.    بیماری  رایزوکتونیا

2.    بیماری پوسیدگی خشک فوزاریوم

3.    بیماری قهوه ای یا پژمردگی باکتریائی

4.    بیماری پوسیدگی نرم/ ساق سیاه

5.    بیماری جرب

بیماری رایزوکتونیا :rhizoctonia
نقاط سیاهی که بر روی پوسته بذر ایجاد میشوند نباید بیش از 50% سطح غده را بپوشاند

پوشش بیش از این مقدار می تواند باعث کاهش عملکرد و کیفیت در مزرعه باشد . ( شکل 7 )         

این بیماری بیشترین فعالیت را در خاک سرد داشته و باعث قطع جوانه ها میشود که در نتیجه باید جوانه ها مجددا رشد کنند که این باعث تاخیر رشد ، کمی عملکرد ، و افزایش تعداد غده های خارج از اندازه مطلوب میشود .

                                        ( شکل 7 )          

                                         

بیماری پوسیدگی خشک فوزاریوم :fusarium dry rot
نباید تعداد زیادی از بذور علائم پوسیدگی خشک فوزاریوم داشته باشند 1 تا 2 درصد منطقی است .

برای اینکه متوجه شویم که آیا بذوری که از نظر ظاهری علائمی ندارند ناقل این بیماری هستند یا خیر باید تعداد 30-20 غده را از وسط بریده آنها را در یک کارتن کوچک مقوائی تکان داده خوب مخلوط می کنیم و سپس کارتن را در دمای بین 16-10 درجه سانتیگراد و رطوبت بالا به مدت 14-10 روز نگهداری میکنیم . ( شکل 8 ) و ( شکل9)

پس از این مدت معلوم خواهد شد که آیا غده ها آلودگی بلقوه داشته و نیاز به ضدعفونی دارند یا خیر.

عامل موثر مواد ضدعفونی کننده ای که برای جلوگیری از فوزاریوم مورد استفاده قرار میگیرد تیابندازول است .     

                                                    

                       ( شکل 8 )

(شکل9)                                    

 

  بیماری قهوه ای یا پژمردگی باکتریائی :

هرگاه غده ها از وسط به دو نیم شده و فشار کمتری به آنها وارد شود قطرات خاکستری مایل به سفید لزج باکتریایی ، از حلقه آوندی به بیرون تراوش میکند .

چشمها غالبا در روی جوانه یا نوک غده به رنگ خاکستری مایل به قهوه ای در می آیند .

عامل بیماری نوعی باکتری به نام Psudomonos  Sdancearum میباشد و برای مدت های طولانی در خاک زنده میماند . ( شکل 10 و11)

برای کشت از غده های عاری از بیماری استفاده شود و رعایت تناوب زراعی و ضدعفونی چاقوی برش کمک میکند که از انتشار این بیماری جلوگیری شود

                  ( شکل10)                                                 ( شکل11)

               

 

بیماری پوسیدگی نرم/ ساق سیاه :
باکتری اروینیاErwinia  عامل پوسیدگی نرم و خیس می باشد و ممکن است مدتی پنهان بماند .

این باکتری در عدسک پوست غده های بذری قرار میگیرد.

پوسیدگی نرم بی بو است ، حالت پوره ای و خیس دارد و چسبنده نیست .اگر پوسیدگی چسبنده و بد بو است این نشانه پوسیدگی کلوستریدیم است و نباید اشتباه گرفت . (شکل12)

کاهش ضربه در مواقع جابجائی مهمترین عامل کاهش این بیماری است .

                ( شکل12)

                                                               

                                   

بیماری جرب :scab

این بیماری توسط استرپتو مایسیز که در خاک است به وجود میاید. بذرآلوده عامل بیماری زارا به خاک مزرعه منتقل می کندو سیب زمینی مبتلا به این بیماری زیبایی ظاهری خود را از دست میدهد .  بیماری جرب از خاک منتقل میشود نه از غده بذری .

         ( شکل13)                     

 

علف های هرز سیب زمینی :
نحوه خسارت علف های هرز

بخش اصلی خسارت علف های هرز در اثر رقابت مواد غذایی ، نور ، آب با گیاه به وجود می آید .

میزان کاهش محصول بستگی به نوع علف هرز ، زمان رویش و میزان تراکم آن دارد .

علف های هرز علاوه بر تاثیر مستقیم در کاهش محصول ، زیان های دیگری مانند آلودگی شدید مزرعه در اواخر فصل ، بخصوص گونه هایی که ساقه های سفت و خشبی دارند مانند انواع سلمه تره ، سرزدن بوته ها در برداشت دستی را مشکل و برداشت ماشینی را نیز مشکل میکنند .

انواع علف های هرز سیب زمینی :
پهن برگهای یکساله :

گونه های مختلف تاج خروس وحشی- انواع سلمه تره – خرفه – تاجریزی سیاه -

گیاهان انگلی گلدار :

سس و گل جالیز

گراس های یکساله :

دم روباهی- چسبک – سوروف پنجه مرغی

علف های هرز دائمی :

پیچک صحرائی – تلخه – کنگر وحشی – اویارسلام سرخفام – قیاق – مرغ - چایر

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 فهرست منابع :

1.     حبیبی، جلال الدین.حاجیان فر،رامین.میرکمالی حسین. 83آفات ،بیماریها و علفهای هرز سیب زمینی در ایران. نشر آموزش کشاورزی.

2.     رضایی،عبدالمجید.سلطانی،افشین.75 .زراعت سیب زمینی . انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد .

3.     نیلی احمد آبادی، علی .77.راهنمای تولید سیب زمینی خوراکی . نشر آموزش کشاورزی

4.     حسن آبادی، حسن.79 .مقدمه ای بر کاشت پاییزه سیب زمینی.دفتر تولید برنامه های ترویجی و انتشارات فنی.

5.     سرداری ،مقصودو پری اطمینان.79 . نکات فنی کاشت ،داشت و برداشت و نگهداری سیب زمینی . اداره ترویج کشاورزی آذربایجان غربی.

6.     از پايان نامه کارشناسي ارشد با عنوان : بررسي اثر تراکم هاي کاشت مختلف گياهچه هاي حاصل از کشت بافت بر آناليز هاي رشد و توليد ميني تيوبر در دو رقم سيب زميني (طاهر رشيدي شهريور ۸۳)

 

[ جمعه بیست و پنجم اردیبهشت 1388 ] [ 18:54 ] [ مهندس صلاح الدینی ] [ ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

تشخیص و مبارزه با آفات و بیماری ها و علف های هرز باغات. مزارع. گلخانه ها و اماکن
آدرس : آذربایجان غربی شهرستان میاندوآب خیابان ولیعصر روبه روی خیابان عباسپور خیابان شهید پور مرادی روبه روی کود فروشی بقالیان بالاتر از سم فروشی فراش زاده zarrinehkilinik@yahoo.com